Relacje z bliskimi potrafią być jednocześnie największym źródłem wsparcia i jednym z najbardziej wymagających obszarów życia. Wiele osób doświadcza sytuacji, w której mimo dobrych intencji rozmowy kończą się napięciem, konflikty powracają, a poczucie niezrozumienia narasta. Z czasem pojawia się pytanie: dlaczego te same schematy wciąż się powtarzają?
Psychologia relacji pokazuje, że nasze sposoby reagowania w związkach, rodzinie czy w relacjach zawodowych bardzo często mają głębsze źródła. Nie zawsze wynikają wyłącznie z bieżącej sytuacji – często są związane z doświadczeniami z wcześniejszych etapów życia oraz z wzorcami funkcjonującymi w rodzinie przez pokolenia.
Wzorce relacyjne, które przenosimy w dorosłość
Każdy człowiek uczy się relacji przede wszystkim w rodzinie. To tam obserwujemy, jak rozwiązuje się konflikty, w jaki sposób wyraża się emocje, kto bierze odpowiedzialność za decyzje, a kto raczej się wycofuje.
Te doświadczenia tworzą wewnętrzne schematy działania. W dorosłym życiu często odtwarzamy je w relacjach partnerskich lub rodzinnych – nawet wtedy, gdy świadomie chcielibyśmy funkcjonować inaczej. Zdarza się na przykład, że ktoś, kto dorastał w atmosferze silnych napięć lub niewypowiedzianych emocji, w dorosłym życiu reaguje podobnymi mechanizmami: unika trudnych rozmów, wycofuje się z konfliktu lub przeciwnie – reaguje bardzo intensywnie na sytuacje, które uruchamiają dawne doświadczenia.
Zrozumienie tych schematów jest jednym z pierwszych kroków w pracy terapeutycznej nad relacjami.
Dlaczego zmiana wzorców bywa trudna
Schematy relacyjne działają często poza pełną świadomością. Człowiek może mieć poczucie, że „znowu znalazł się w podobnej sytuacji”, choć bardzo starał się jej uniknąć.
Psychoterapia pozwala przyjrzeć się tym mechanizmom w bezpiecznej przestrzeni. Dzięki temu możliwe staje się rozpoznanie powtarzających się reakcji, zrozumienie ich źródeł i stopniowe wprowadzanie zmian w sposobie komunikowania się z bliskimi. W wielu przypadkach ważną rolę odgrywa także praca nad emocjami, które przez lata pozostawały niewyrażone lub trudne do nazwania.
Terapia par i terapia rodzin
Problemy w relacjach rzadko dotyczą wyłącznie jednej osoby. W relacji zawsze spotykają się różne historie, doświadczenia i potrzeby. Dlatego w niektórych sytuacjach pomocna okazuje się nie tylko terapia indywidualna, ale również terapia par lub terapia rodzinna.
Taka forma pracy pozwala zobaczyć, w jaki sposób poszczególni członkowie relacji wpływają na siebie nawzajem, jakie role przyjmują w sytuacjach konfliktowych i jakie wzorce komunikacji utrwalają się w codziennym funkcjonowaniu. Celem nie jest wskazywanie winnych, lecz zrozumienie dynamiki relacji i znalezienie nowych sposobów radzenia sobie z trudnościami.
Poszukiwanie głębszego zrozumienia relacji
W pracy nad relacjami ważna jest nie tylko zmiana konkretnych zachowań, ale także głębsze zrozumienie własnej historii i miejsca w systemie rodzinnym. Niektóre osoby odkrywają, że trudności, których doświadczają w związkach, mają związek z wielopokoleniowymi wzorcami, lojalnościami rodzinnymi czy nieuświadomionymi rolami.
Różne podejścia terapeutyczne – w tym praca systemowa – pomagają zobaczyć relacje z szerszej perspektywy i lepiej zrozumieć mechanizmy, które wpływają na codzienne funkcjonowanie w rodzinie i w związkach.
Wsparcie psychologiczne i psychoterapeutyczne w Lublinie
Osoby, które chcą lepiej zrozumieć własne relacje lub pracować nad powtarzającymi się trudnościami w związkach i rodzinie, mogą skorzystać ze wsparcia specjalisty.
W ośrodku Psychosystem w Lublinie pomoc w tym zakresie oferuje Irena Franaszek – psycholog, certyfikowany terapeuta Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Posiada ponad dwudziestoletnie doświadczenie w prowadzeniu psychoterapii indywidualnej i grupowej osób dorosłych, a także terapii par i rodzin. Prowadzi warsztaty ustawień systemowych „Korzenie”
Jest absolwentką psychologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, swoje kompetencje psychoterapeutyczne rozwijała m.in. w Laboratorium Psychoedukacji oraz Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończyła również wieloetapowe szkolenie z zakresu hipnozy w Instytucie Ericksonowskim oraz liczne kursy z podejścia psychodynamicznego i terapii rodzin.
Od wielu lat prowadzi także superwizję psychoterapii oraz działalność szkoleniową dla psychologów i psychoterapeutów. W 1993 roku współtworzyła jedno z pierwszych niezależnych centrów psychoterapii w Lublinie, a w 2010 roku założyła ośrodek Psychosystem – miejsce wsparcia psychologicznego dla dzieci, młodzieży, dorosłych i rodzin.