Pacjenci pytają – my odpowiadamy.
Czy psychoterapeuta musi przeżyć to samo, co pacjent, aby mu pomóc?
To jedno z najczęstszych pytań i wątpliwości pojawiających się u osób rozważających rozpoczęcie psychoterapii: „Jak ktoś może mnie zrozumieć, skoro nie przeszedł przez to samo?”. Pytanie to brzmi logicznie, zwłaszcza gdy za nami stoją doświadczenia bólu, straty, traumy lub długotrwałego cierpienia psychicznego.
We współczesnej psychoterapii, również w podejściu, którym kierujemy się w Psychosystem, odpowiedź jest jednoznaczna: skuteczność terapii nie opiera się na podobieństwie doświadczeń życiowych terapeuty i pacjenta.
Psychoterapia nie jest wymianą historii życia
Psychoterapeuta nie pomaga dlatego, że „wie, jak to jest”, lecz dlatego, że potrafi rozumieć procesy psychiczne, emocjonalne i relacyjne, które stoją za cierpieniem człowieka. Gdyby pomoc terapeutyczna miała opierać się wyłącznie na podobieństwie przeżyć, terapeuta musiałby doświadczyć wszystkich możliwych kryzysów, zaburzeń i traum, co jest oczywiście niemożliwe.
Psychoterapia jest zawodem wymagającym wieloletniego, systematycznego szkolenia. Obejmuje ono m.in.:
- rozumienie mechanizmów psychiki i regulacji emocji
- pracę z relacjami i więzią
- znajomość rozwoju człowieka oraz źródeł cierpienia psychicznego
- etykę i odpowiedzialność zawodową
Integralną częścią tej pracy jest także superwizja, czyli regularne konsultowanie swojej pracy z bardziej doświadczonym terapeutą.
Co naprawdę oznacza „rozumienie pacjenta”?
Rozumienie w psychoterapii nie oznacza posiadania tych samych doświadczeń, lecz zdolność uważnego bycia z drugim człowiekiem w jego emocjach, myślach i relacjach. Terapeuta pracuje z tym, co dzieje się w gabinecie: z lękiem, złością, wstydem, bezradnością, nadzieją, oporem czy potrzebą bliskości.
To właśnie w relacji terapeutycznej ujawniają się wzorce funkcjonowania pacjenta, sposoby przeżywania siebie i innych, mechanizmy obronne oraz strategie radzenia sobie z trudnościami. Zadaniem terapeuty jest pomóc je zobaczyć, nazwać i zrozumieć.
Doświadczenie bycia pacjentem
Każdy profesjonalny psychoterapeuta przechodzi własną terapię. To nie jest formalność, lecz fundamentalny element przygotowania do zawodu. Dzięki temu terapeuta zna doświadczenie bycia po drugiej stronie: niepewność, wahanie, obawy przed oceną, trudność w mówieniu o sprawach osobistych, tempo otwierania się.
Własna terapia nie ma na celu „zrównania doświadczeń” z pacjentem, ale rozwijanie empatii, refleksyjności i świadomości własnych reakcji. Pozwala terapeucie lepiej odróżniać to, co należy do jego historii, od tego, co dzieje się w świecie wewnętrznym pacjenta.
Psychoterapia jako bezpieczne spotkanie
Psychoterapia to spotkanie dwóch osób, w którym jedna z nich korzysta z wiedzy, narzędzi i doświadczenia zawodowego, aby towarzyszyć drugiej w procesie rozumienia siebie. Terapeuta nie musi być „taki sam” jak pacjent, aby relacja była autentyczna i pomocna.
We współczesnej psychoterapii kluczowe jest stworzenie bezpiecznej, stabilnej relacji, w której pacjent może badać swoje przeżycia, uczyć się nowych sposobów bycia w relacjach i odzyskiwać wpływ na własne życie.
Psychoterapia nie polega na porównywaniu cierpień ani na udowadnianiu, kto przeżył więcej. Polega na uważnym, profesjonalnym towarzyszeniu w procesie zmiany.
#psychoterapialublin #psychoterapeutalublin #psychosystem #terapia #terapeuta